Posted by on 30 juli 2016

‘Ik bezocht een persconferentie. Het was er druk. Er werd veel interessants gezegd. De burgemeester vertelde dat de gemeente bijna failliet is. Ik dacht: daar moet ik een artikel over schrijven.’ Ooit een krantenartikel gelezen dat zo begon? Nee hè?

Je moet ze de kost niet hoeven geven, contentmakers die hun verhaal beginnen met hun bezoek aan congres X, hoe fantastisch het was, en hoe ze er op het idee kwamen voor hun blog-onderwerp. Waarna ze – het kan pas in de derde alinea zijn – van wal steken over wat ze eigenlijk willen zeggen.

Het moge duidelijk zijn: doe dit niet. Nooit. Never.

Wat er fout aan is? Zo’n beetje alles. Om te beginnen praat je over jezelf. De eerste les van effectieve communicatie is: Het Gaat Niet Over Jou. En dan dit: het is niet relevant. Denk zo’n schrijver nou echt dat het lezers kan schelen hoe hij zijn stukje bij elkaar heeft bedacht? Keep dreaming. Trouwens, is het woord ‘slaapverwekkend’ al gevallen?

Maar hoe schrijf je dan wel een lekker leesbaar verhaal?

Simpel. Kijk de kunst af bij professionele schrijvers bij uitstek: journalisten. Zij zijn op aarde om hun lezers te voorzien van informatie die voldoet aan drie voorwaarden: ze is relevant en urgent – dus van belang voor de lezer, en wel nu – én ze is interessant – dat wil zeggen: fijn om te lezen.

Heb je bij congres X spreker Y horen praten over onderwerp Z en denk je: dát is van belang voor mijn doelgroep, en dat heeft ze nog niet eerder (zo) gehoord? Dan heb je relevantie en urgentie al te pakken. Zo gemakkelijk kan het zijn.

De kunst is om het een beetje interessant op te schrijven.

Dus op zo’n manier dat

  1. je lezers echt iets opschieten met wat je vertelt;
  2. je lezers het verhaal uitlezen (liefst ademloos);
  3. jouw autoriteit op je vakgebied naar voren komt.

Die volgorde is niet arbitrair. Het allerbelangrijkste van een goed verhaal is dat het zijn lezer helpt (1). Liefst op een prettige manier, want we moeten al zo veel (2). En zó geschreven dat duidelijk is waarom jij het moet vertellen: omdat je iets hebt toe te voegen aan het onderwerp (3).

Als je dat lukt, smaken je verhalen naar meer en komen lezers bij je terug. Misschien willen ze zelfs zaken met je doen. Fijn! Maar dat mag nooit het eerste doel zijn van je artikel (nou ja, je mag het niet laten merken).

Hoe dan ook: houd dat rijtje van 3 in je achterhoofd bij het schrijven. Doe je dat niet, dan kun je net zo goed het transcript van het praatje van spreker X overtikken.

Saai?! Precies.

Terwijl je toch iets wilt bereiken met je geschrijf. En dat is niet: potentiële klanten wegjagen.

Veel schrijftips gaan over het schrijven van pakkende koppen boven je artikel. En het klopt: met een goede kop zet je mensen aan het lezen. Maar als je ze vervolgens aan het lijntje houdt tot alinea 3, ben je ze net zo hard weer kwijt. Daarom is het begin van je artikel minstens zo belangrijk als de kop die je erboven zet.

Journalisten hebben een paar trucs om lezers een verhaal in te trekken – en ze daar te houden.

  1. Val met de deur in huis

    Je lezer heeft weinig tijd, is snel afgeleid en wil waar voor zijn geld. Bovendien: jij bent niet bezig met je Grote Roman. Je bent er om mensen te helpen. Doe dat dan ook. En wel meteen. Begin dus met de essentie. (‘De gemeente A is bijna failliet. Dat heeft burgemeester B gisteren gezegd.’)

  2. Zorg voor structuur

    Bied je lezers houvast met een goede structuur. Er zijn twee belangrijke.
    De eerste is: schrijf oprolbaar. Die is het meest geschikt voor nieuws-achtige artikelen. Elke alinea die je schrijft, is een logisch vervolg op de vorige. De eerste bevat de meest relevante en urgente informatie. De tweede beschrijft het op één na belangrijkste nieuws. De derde het op twee na belangrijkste weetje. Enzovoorts. Stel je een omgekeerde piramide voor: elke alinea die er aan de onderkant bij komt, is minder interessant. Zou die wegvallen, dan zou de lezer geen essentiële informatie missen.
    De tweede is: schrijf rond. Deze structuur past beter bij blogs en achtergrondverhalen. Je begint met een redenering die aan het eind nog eens terugkomt. Zo geef je de lezer het gevoel dat het verhaal af is. Rond, dus.

  3. Wees je bewust van afhaakmomenten

    Een kritische en verwende lezer met haast: die ben je zo kwijt. Wees je daarvan bewust. Vermijd zijpaden en clichés, wees behulpzaam en concreet, geef een toelichting waar dat nodig lijkt.

En dan is er deze nog: ontwikkel je eigen schrijfstijl. Dat lukt je alleen met heel veel oefening. Zorg dat je eerst de essentie van pakkend schrijven onder de knie hebt. Daarna kun je gaan finetunen.

Een bonustip.

‘Kijk de kunst af bij journalisten’ mag je letterlijk nemen. Lees de komende tijd de artikelen in kranten en tijdschriften eens niet om dingen aan de weet te komen. Bestudeer in plaats daarvan de techniek die de journalist hanteert. Schrijft hij oprolbaar of rond? Welke taal gebruikt hij? Op welke momenten in de tekst worden feiten voorzien van duiding?

Ga vervolgens een stap verder. Neem de feiten uit een artikel over op een vel papier, en bouw er daarna opnieuw een verhaal van. Jouw verhaal. Maar wel met een schuin oog op de kunstjes van de journalist.

 

Meer trucs leren?

Volg de workshop

 

 

Jolenta Weijers is journalist en contentstrateeg