Posted by on 18 november 2013

Om me heen merk ik maar al te vaak dat het kennelijk iets bijzonders is, de manier waarop journalisten denken. En, belangrijker: dat er grote behoefte aan is om het óók te leren.

Want de opkomst van storytelling en content marketing maakt een journalistieke aanpak onontkoombaar.

Hoe je dat doet, journalistiek denken? Ja dag, daar kun je boeken over volschrijven! Maar in grote lijnen gaat het zo.

1. Weet voor wie je werkt

En dan bedoel ik niet: ‘ik schrijf een artikel voor hoogopgeleide vrouwen’. Uh-uh. Je wilt ze voor je zien, die dames. Hoe oud zijn ze? Waar wonen ze? Hebben ze man en kinderen? Huisdieren? Wat zijn hun hobby’s?

Jazeker, dat wil je allemaal weten. Omdat je dan met je onderwerpen kunt aansluiten bij de interesses van je lezers. Omdat je beelden kunt zoeken die hen raken. Omdat je hen in hun eigen taal kunt aanspreken.

2. Vind een haakje

Leuk zeg, dat jouw bedrijf een nieuw type stofzuiger heeft. Echt, héél interessant.

Geeuw….

En toch wil je het wereldkundig maken, want je moet die dingen verkopen. De oplossing: vind het haakje om het nieuws over die stofzuiger wél interessant te maken. Bijvoorbeeld: jouw hoogopgeleide doelgroepvrouw heeft katten. En toevallig kan jouw nieuwe stofzuiger héél goed kattenharen opzuigen. Voilà: daarom is het dus belangrijk dat je alles weet over voor wie je werkt.

En onthoud: je werkt dus niét voor je baas, de stofzuigermakert. Je werkt voor de meneer of mevrouw die dat ding straks hopelijk gaat kopen.

3. Vertel een verhaal

Wat journalisten als de beste kunnen, is verhalen vertellen. Ze lepelen niet de droge feiten op, maar laten een mens van vlees en bloed aan het woord die vertelt over zijn belevenissen met onderwerp x. Bijna ongemerkt weven journalisten de feitelijke informatie door hun tekst. Als het goed is zijn lezers aan het eind van het verhaal een stuk wijzer, terwijl ze zich toch reuze hebben vermaakt.

Kopieer die techniek. Journalisten gebruiken ‘m niet voor niets. Hij werkt.

Waarom we allemaal van verhalen houden

4. Grijp ze bij hun lurven

Ze, dat zijn dus je lezers. Of je ze nou aanspreekt in een tijdschrift, via een blog, op Facebook of via welk ander medium dan ook: wees zo catchy dat je meteen hun interesse wekt. Want je weet: er zijn nog meer tijdschriften, blogs en Facebook-pagina’s in de wereld die om aandacht schreeuwen.

Vind dus een originele invalshoek. Zorg voor een prikkelende kop boven je verhaal. Schrijf een inleiding die de nieuwsgierigheid prikkelt. Plaats een foto die een beetje schuurt. Niet voor jou dus, of je baas, maar voor je lezers. Waar slaan zij op aan?

Enfin, ik verval in herhaling, maar ik kan het niet vaak genoeg zeggen: weet voor wie je werkt.

5. Beperk je tot hoofdzaken

Nippeltje hier, boutje daar: de techneuten in jouw bedrijf mogen er lyrisch over zijn, maar echt, het zal jouw lezers worst wezen hoe die nieuwe stofzuiger in elkaar steekt. Het ding moet het gewoon doen. Beperk je daarom tot de hoofdzaken, tot de dingen die er toe doen.

Voor je lezer dus. En voor niemand anders. Hoe mooi dat nippeltje ook is.

6. Zorg voor een kop en een staart

Oftewel: breng structuur aan in je verhaal. Journalisten doen het vanzelf, want hun ruimte is beperkt. Dat dwingt hen om goed na te denken over de vorm waarin hun boodschap het best overkomt. Geef jezelf dus niet de vrije hand, maar spreek af: ik tik maximaal 500 woorden. Geen 505. Geen 501. Maar 500. Je zult zien dat het je helpt om lijn aan te brengen in wat je wilt vertellen. Je moet wel.

7. Wees betrouwbaar

Wat je opschrijft, moet waar zijn. Eitje, denk je dan? Niets is minder waar. Want dat gaat heel wat verder dan kunnen waarmaken dat jouw nieuwe stofzuiger de strijd tegen kattenharen wint. Noem je een cijfer? Check of het actueel is. Poneer je een stelling? Onderbouw ‘m. Gebruik je een naam? Controleer of je de juiste spelling gebruikt.

Trouwens, slordig spellen is sowieso een killer van betrouwbaarheid. Is spelling niet je sterkste kant? Laat je tekst dan controleren.

8. Wees dienstbaar

Weten voor wie je werkt is, dat heb je zo langzamerhand wel meegekregen, de rode draad in het denken van de journalist. Maar er is nog een belangrijk uitgangspunt: weten waaróm je voor je lezers werkt. Wat willen zij eigenlijk? Kennis? Inzicht? Een oplossing voor een probleem? Een beetje vermaak? Je geeft je artikel waarde door te voorzien in die behoefte. Wees dus dienstbaar. Het draait niet om jou. Het draait om voor wie je werkt.

 

☆ Journalistiek leren denken?

Volg de workshop

Jolenta Weijers is journalist en contentstrateeg